Ρήξη προσθίου/οπίσθιου χιαστού συνδέσμου
Ο πρόσθιος χιαστός και o οπίσθιος χιαστός, μαζί με τον έσω και τον έξω πλάγιο σύνδεσμο, είναι οι τέσσερις βασικοί σύνδεσμοι του γόνατος, που συνδέουν το μηριαίο οστό με το οστό της κνήμης.
Ο πρόσθιος χιαστός αποτρέπει την κνήμη από το να ολισθήσει μπροστά σε σχέση με το μηρό, και ταυτόχρονα συμβάλλει στην στροφική σταθερότητα του γόνατος. Ενδέχεται να τραυματιστεί μετά από μία απότομη στροφική κίνηση με το γόνατο λυγισμένο, και το πόδι κολλημένο στο έδαφος, τραυματισμός που παρατηρείται συχνά σε αθλήματα με μπάλα, όπως το ποδόσφαιρο. Ο τραυματισμός του προσθίου χιαστού μπορεί επίσης να είναι αποτέλεσμα υπερέκτασης του γόνατος, άμεσης πλήξης του γόνατος από τα πλάγια, πτώσης από ύψος, χωρίς βέβαια να αποκλείεται να είναι αποτέλεσμα ατυχήματος.
Ο οπίσθιος χιαστός αποτρέπει την κνήμη από το να ολισθήσει πίσω σε σχέση με το μηρό, και είναι ο ισχυρότερος σύνδεσμος του γόνατος. Ενδέχεται να τραυματιστεί μετά από άμεση πλήξη στο μπροστινό μέρος του γόνατος όταν αυτό είναι λυγισμένο, μηχανισμός που παρατηρείται συχνά σε τροχαία ατυχήματα, όταν το γόνατο χτυπήσει στο ταμπλό του αυτοκινήτου. Ο τραυματισμός του οπισθίου χιαστού μπορεί επίσης να είναι αποτέλεσμα υπερέκτασης του γόνατος ή απότομης στροφικής κίνησης.
Συμπτώματα
Σε περίπτωση ρήξης του προσθίου ή του οπισθίου χιαστού, ο οξύς πόνος και η αστάθεια είναι τυπικά συμπτώματα. Κατά κανόνα, το γόνατο πρήζεται (αίμαρθρο). Οι ασθενείς συχνά περιγράφουν πως άκουσαν ένα κρακ τη στιγμή του τραυματισμού. Πολλές φορές παρατηρείται και δυσκολία στην κάμψη και στην έκταση του γόνατος. Αθλήματα όπου απαιτούνται γρήγορες αλλαγές κατεύθυνσης είναι δύσκολο να εκτελεστούν, με αποτέλεσμα ο αθλητής να μην μπορεί να συνεχίσει τον αγώνα.
Σε χρόνιες περιπτώσεις, ο πόνος παύει να είναι έντονος, όμως μπορεί κανείς να βιώσει ένα αίσθημα συνεχούς αστάθειας όπου το γόνατο φεύγει από την θέση του. Ως αποτέλεσμα, προκύπτουν προβλήματα ακόμα και σε απλές καθημερινές δραστηριότητες όπως το ανέβασμα σκαλοπατιών, ή το περπάτημα σε ανώμαλη επιφάνεια.
Διάγνωση
Σε περίπτωση ρήξης του προσθίου ή του οπισθίου χιαστού, είναι πολύ πιθανό να συνυπάρχουν και άλλες συνοδές βλάβες (ρήξεις των μηνίσκων, κακώσεις των πλαγίων συνδέσμων, της οπίσθιας έξω γωνίας του γόνατος, κακώσεις του χόνδρου ενδαρθρικά). Αυτές οι πολυσυνδεσμικές κακώσεις πρέπει να εντοπίζονται έγκαιρα προκειμένου να προσαρμόζεται το πρωτόκολλο αντιμετώπισης ανάλογα με την σοβαρότητα της κάθε περίπτωσης.
Ο γιατρός αξιολογεί τα συμπτώματα, λαμβάνει ένα λεπτομερές ιστορικό, αναλύει τον μηχανισμό της κάκωσης και διενεργεί κλινική εξέταση. Επιπλέον, με την βοήθεια ειδικών τεστ και ακτινολογικών εξετάσεων (ακτινογραφίες, αξονική ή μαγνητική τομογραφία) επιβεβαιώνει τη διάγνωση, εντοπίζει συνοδές βλάβες, και προσδιορίζει τη σοβαρότητα της κατάστασης.
Αντιμετώπιση
H αντιμετώπιση της ρήξης του προσθίου χιαστού μπορεί να είναι συντηρητική ή χειρουργική (αρθροσκοπική συνδεσμοπλαστική με μόσχευμα).
Η συντηρητική αντιμετώπιση προτιμάται σε άτομα μεγαλύτερης ηλικίας, σε άτομα χωρίς έντονα συμπτώματα αστάθειας, χωρίς συνοδές βλάβες, και σε άτομα με μειωμένη αθλητική δραστηριότητα. Περιλαμβάνει την εφαρμογή παγοθεραπείας, την συνταγογράφηση αναλγητικών και αντιφλεγμονωδών φαρμάκων, και την εφαρμογή προγράμματος φυσικοθεραπείας για την αποκατάσταση του εύρους κίνησης του γόνατος.
Η χειρουργική αντιμετώπιση προτιμάται σε αθλητές, σε άτομα νεαρής ηλικίας, δραστήρια, με αυξημένες λειτουργικές απαιτήσεις. Εφαρμόζεται επίσης σε άτομα με συνοδές βλάβες και σε άτομα με έντονα συμπτώματα αστάθειας που τους περιορίζουν στις καθημερινές τους δραστηριότητες.
Αξίζει εδώ να επισημάνουμε δύο πράγματα. Πρώτον, ότι ο πρόσθιος χιαστός δεν επουλώνεται από μόνος του, και δεύτερον, ότι η αποκατάσταση του πρόσθιου χιαστού συνδέσμου προστατεύει τους μηνίσκους και τις υπόλοιπες σημαντικές ανατομικές δομές του γόνατος από περαιτέρω βλάβη και επομένως μειώνει την πιθανότητα εκδήλωσης πρώιμης οστεοαρθρίτιδας.
Σε περίπτωση χειρουργικής αντιμετώπισης της ρήξης του προσθίου χιαστού, εφαρμόζεται η εξατομικευμένη προσέγγιση στην επιλογή του κατάλληλου μοσχεύματος και της πρέπουσας τεχνικής για την αποκατάσταση του χιαστού, και επομένως, της σταθερότητας του γόνατος. Η εξατομικευμένη προσέγγιση σταθμίζει παράγοντες όπως η ηλικία του/της ασθενούς, οι αθλητικές δραστηριότητες, τα ανατομικά χαρακτηριστικά του γόνατος, καθώς και τα σωματομετρικά χαρακτηριστικά του/της ασθενούς. Παράλληλα, εφαρμόζοντας τις πιο σύγχρονες τεχνικές βάσει μελετών, σε ασθενείς υψηλού κινδύνου για νέο τραυματισμό, εφαρμόζεται επιπροσθέτως μία τενόδεση στην έξω μεριά του γόνατος (Lateral Extra-articular Tenodesis), που συμβάλλει στην αύξηση της στροφικής σταθερότητας του γόνατος, γεγονός που προστατεύει το μόσχευμα από τον κίνδυνο νέας ρήξης.
H αντιμετώπιση της ρήξης του οπισθίου χιαστού μπορεί να είναι συντηρητική ή χειρουργική (αρθροσκοπική συνδεσμοπλαστική με μόσχευμα).
Η συντηρητική αντιμετώπιση προτιμάται σε άτομα μεγαλύτερης ηλικίας, σε άτομα χωρίς έντονα συμπτώματα αστάθειας, χωρίς συνοδές βλάβες, και σε άτομα με μειωμένη αθλητική δραστηριότητα. Περιλαμβάνει την εφαρμογή παγοθεραπείας, την συνταγογράφηση αναλγητικών και αντιφλεγμονωδών φαρμάκων, και την εφαρμογή προγράμματος φυσικοθεραπείας για την αποκατάσταση του εύρους κίνησης του γόνατος. Παράλληλα εφαρμόζεται ειδικός νάρθηκας με το γόνατο σε έκταση για 6-8 εβδομάδες.
Η χειρουργική αντιμετώπιση προτιμάται σε αθλητές, σε άτομα νεαρής ηλικίας, δραστήρια, με αυξημένες λειτουργικές απαιτήσεις. Εφαρμόζεται επίσης σε άτομα με συνοδές βλάβες και σε άτομα με έντονα συμπτώματα αστάθειας που τους περιορίζουν στις καθημερινές τους δραστηριότητες.
Για την χειρουργική αποκατάσταση της ρήξης του προσθίου και του οπισθίου χιαστού, χρησιμοποιείται ως επί το πλείστον, ιστός (μόσχευμα) από τον ίδιο τον ασθενή. Τα σημεία από τα οποία λαμβάνουμε μόσχευμα είναι
Το κεντρικό τμήμα του επιγονατιδικού τένοντα
Το κεντρικό τμήμα του τετρακεφάλου τένοντα
Οι οπίσθιοι μηριαίοι τένοντες (ημιτενοντώδης τένοντας)
Αποκατάσταση
Ο χρόνος αποκατάστασης μετά από χειρουργική αποκατάσταση του προσθίου ή του οπισθίου χιαστού εξαρτάται από την σοβαρότητα του τραυματισμού και τις πιθανές συνοδές βλάβες. Ένα εξατομικευμένο πρόγραμμα φυσικοθεραπείας, ανάλογα με το μόσχευμα που επιλέχθηκε και τις συνοδές βλάβες, είναι απαραίτητο προκειμένου το γόνατο να ανακτήσει αρχικά το εύρος κίνησής του, και εν συνεχεία, την δύναμη του. Το διάστημα αποθεραπείας για την επάνοδο σε αθλητικές δραστηριότητες είναι 6-9 μήνες.
Σε περίπτωση κάκωσης των χιαστών συνδέσμων, είναι σημαντικό να επισκεφθούμε έναν εξειδικευμένο ορθοπεδικό για μια έγκαιρη και σωστή εκτίμηση της σοβαρότητας της κατάστασης. Ο Ορθοπεδικός Χειρουργός-Αθλητίατρος Αργυράκης Δημήτριος έχει πολυετή εμπειρία στην χειρουργική αντιμετώπιση της ρήξης χιαστών έχοντας λάβει μάλιστα και την πιστοποίηση από της Ευρωπαϊκή Αρθροσκοπική Εταιρεία (ESSKA European Certification on ACL). Αναλαμβάνει την αντιμετώπιση περιπτώσεων ρήξης χιαστών, προσεγγίζοντας κάθε περίπτωση ξεχωριστά και δίνοντας εξατομικευμένες επιστημονικές λύσεις.
Ρήξη έσω/έξω πλαγίου συνδέσμου
Οι έσω και έξω πλάγιοι σύνδεσμοι, μαζί με τον πρόσθιο και οπίσθιο χιαστό, είναι οι τέσσερις βασικοί σύνδεσμοι του γόνατος, που συνδέουν το μηριαίο οστό με το οστό της κνήμης. Ο έσω πλάγιος σύνδεσμος συνδέει το μηριαίο οστό με την έσω μεριά της κνήμης ενώ ο έξω πλάγιος σύνδεσμος συνδέει το μηριαίο οστό με την περόνη. Και οι δύο ελέγχουν την κίνηση των οστών στον πλάγιο άξονα και καθορίζουν τον εύρος στροφής της κνήμης.
Ο συνήθης μηχανισμός κάκωσης του έσω πλαγίου συνδέσμου είναι η πλήξη στην έξω πλευρά του μερικώς λυγισμένου γόνατος. Ο συνήθης μηχανισμός κάκωσης του έξω πλαγίου συνδέσμου είναι η πλήξη στην έσω πλευρά του μερικώς λυγισμένου γόνατος. H κάκωση των πλαγίων συνδέσμων μπορεί να ταξινομηθεί από απλή διάταση (1ου βαθμού κάκωση) μέχρι και πλήρη ρήξη (3ου βαθμού κάκωση).
Συμπτώματα
Το πιο χαρακτηριστικό σύμπτωμα της ρήξης του πλάγιου συνδέσμου είναι ο πόνος στην περιοχή της ρήξεως. Το οίδημα είναι συνήθως ήπιο και ανάλογο του βαθμού της ρήξεως. Επίσης, μπορεί να παρατηρείται κάποιου βαθμού αστάθεια στη βάδιση. Σε χρόνιες περιπτώσεις, ο πόνος παύει να είναι έντονος, όμως μπορεί κανείς να βιώσει ένα αίσθημα συνεχούς αστάθειας όπου το γόνατο φεύγει από την θέση του.
Διάγνωση
Σε περίπτωση ρήξης του έσω ή του έξω πλάγιου συνδέσμου, είναι πολύ πιθανό να συνυπάρχουν και άλλες συνοδές βλάβες (ρήξεις των μηνίσκων, κακώσεις των χιαστών συνδέσμων, της οπίσθιας έξω γωνίας του γόνατος, κακώσεις του χόνδρου ενδαρθρικά). Αυτές οι πολυσυνδεσμικές κακώσεις πρέπει να εντοπίζονται έγκαιρα προκειμένου να προσαρμόζεται το πρωτόκολλο αντιμετώπισης ανάλογα με την σοβαρότητα της κάθε περίπτωσης.
Ο γιατρός αξιολογεί τα συμπτώματα, λαμβάνει ένα λεπτομερές ιστορικό, αναλύει τον μηχανισμό της κάκωσης και διενεργεί κλινική εξέταση. Επιπλέον, με την βοήθεια ειδικών τεστ και ακτινολογικών εξετάσεων (ακτινογραφίες, αξονική ή μαγνητική τομογραφία) επιβεβαιώνει τη διάγνωση, εντοπίζει συνοδές βλάβες, και προσδιορίζει τη σοβαρότητα της κατάστασης.
Αντιμετώπιση
Η θεραπεία μετά από οξεία ρήξη 1ου-2ου βαθμού, ενός από τους πλάγιους συνδέσμους, χωρίς συνοδές βλάβες σε άλλες δομές, είναι κατά βάση συντηρητική. Στην οξεία φάση μετά τον τραυματισμό στόχος είναι να υποχωρήσει το οίδημα και ο πόνος και να ακινητοποιηθεί η άρθρωση του γόνατος με τη βοήθεια ενός ειδικού νάρθηκα για 6-8 εβδομάδες. Η συντηρητική θεραπεία περιλαμβάνει αντιφλεγμονώδη και αναλγητική αγωγή, παγοθεραπεία και εξατομικευμένο πρόγραμμα φυσικοθεραπείας.
Στις περιπτώσεις χρόνιας αστάθειας ενός από τους πλάγιους συνδέσμους ή οξείας ρήξης 3ου βαθμού ενδεχομένως και με σημαντικές συνοδές βλάβες, σε άλλες δομές του γόνατος, η χειρουργική αποκατάσταση αποτελεί τη θεραπεία εκλογής. Στόχος της χειρουργικής αντιμετώπισης είναι η αποκατάσταση της σταθερότητας του γόνατος και η επαναφορά της φυσιολογικής ανατομίας.
Αποκατάσταση
Ο χρόνος αποκατάστασης μετά από συντηρητική αντιμετώπιση κάκωσης του έσω ή έξω πλαγίου συνδέσμου είναι 3-4 μήνες. Ο χρόνος αποκατάστασης μετά από χειρουργική αποκατάσταση του έσω ή έξω πλαγίου συνδέσμου εξαρτάται από την σοβαρότητα του τραυματισμού και τις πιθανές συνοδές βλάβες. Ένα εξατομικευμένο πρόγραμμα φυσικοθεραπείας, είναι απαραίτητο προκειμένου το γόνατο να ανακτήσει αρχικά το εύρος κίνησής του, και εν συνεχεία, την δύναμη του. Το διάστημα αποθεραπείας για την επάνοδο σε αθλητικές δραστηριότητες είναι 3-9 μήνες, ανάλογα με τις συνοδές βλάβες.
Σε περίπτωση κάκωσης των πλαγίων συνδέσμων, είναι σημαντικό να επισκεφθούμε έναν εξειδικευμένο ορθοπεδικό για μια έγκαιρη και σωστή εκτίμηση της σοβαρότητας της κατάστασης. Ο Ορθοπεδικός Χειρουργός-Αθλητίατρος Αργυράκης Δημήτριος έχει πολυετή εμπειρία στην συντηρητική και χειρουργική αντιμετώπιση της ρήξης των πλαγίων συνδέσμων. Αναλαμβάνει την αντιμετώπιση τέτοιων περιπτώσεων προσεγγίζοντας κάθε περίπτωση ξεχωριστά και δίνοντας εξατομικευμένες επιστημονικές λύσεις.
Ρήξη έσω/έξω μηνίσκου
Σε κάθε γόνατο υπάρχουν ο έσω και ο έξω μηνίσκος. Είναι δύο ημισελινοειδείς, ελαστικές δομές, οι οποίες βρίσκονται ανάμεσα στις αρθρικές επιφάνειες των μηριαίων και κνημιαίων κονδύλων και η σύστασή τους αποτελείται κυρίως από κολλαγόνο και νερό. Οι μηνίσκοι είναι υπεύθυνοι για την απορρόφηση των κραδασμών που δέχεται η άρθρωση του γόνατος και συγχρόνως μοιράζουν ομαλά τα φορτία του σώματος σε όλη την επιφάνεια του γόνατος, λειτουργώντας ουσιαστικά ως αμορτισέρ. Η φτωχή τους αιμάτωσή τους καθιστά ιδιαίτερα ευάλωτους σε τραυματισμούς, και τους στερεί τη δυνατότητα της αυτόματης επούλωσης. Η ρήξη του μηνίσκου είναι ένας από τους πιο κοινούς τραυματισμούς στα γόνατα όσων αθλούνται και είναι σε νεαρή ή μέση ηλικία, με συχνότερο μηχανισμό ρήξης την υπερβολική φόρτιση του γόνατος σε κάμψη και στροφή. Σε μεγαλύτερες ηλικίες είναι αποτέλεσμα της φυσιολογικής φθοράς της άρθρωσης, λόγω της σταδιακής απώλειας ελαστικότητας, και παρατηρείται μετά από κάποια δραστηριότητα χαμηλής ενέργειας όπως το γονάτισμα, το βαθύ κάθισμα ή η έγερση από την καθιστή θέση.
Συμπτώματα
Το πρωτεύον σύμπτωμα είναι ο πόνος, που χαρακτηρίζεται ως οξύς, εντοπισμένος, περιορίζει τις καθημερινές δραστηριότητες και εμποδίζει την άθληση. Παρατηρείται οίδημα, το όποιο έχει διαλείποντα χαρακτήρα, ενώ αρκετές φορές ο/η ασθενής παραπονιέται για αίσθημα κλειδώματος (μπλοκάρισμα) ή κλικ στο γόνατο.
Διάγνωση
Ο γιατρός αξιολογεί τα συμπτώματα, λαμβάνει ένα λεπτομερές ιστορικό, αναλύει τον μηχανισμό της κάκωσης και διενεργεί κλινική εξέταση. Επιπλέον, με την βοήθεια ειδικών τεστ και ακτινολογικών εξετάσεων (ακτινογραφίες, αξονική ή μαγνητική τομογραφία) επιβεβαιώνει τη διάγνωση, εντοπίζει συνοδές βλάβες, και προσδιορίζει τη σοβαρότητα της κατάστασης.
Αντιμετώπιση
Η αντιμετώπιση της ρήξης μηνίσκου μπορεί να είναι είτε συντηρητική, είτε χειρουργική.
Οι μικρές σε έκταση ρήξεις, που είναι σταθερές, δίχως έντονα συμπτώματα πόνου και χωρίς αίσθημα κλειδώματος στο γόνατο, μπορούν να αντιμετωπιστούν συντηρητικά. Η συντηρητική θεραπεία περιλαμβάνει αντιφλεγμονώδη και αναλγητική αγωγή, παγοθεραπεία και εξατομικευμένο πρόγραμμα φυσικοθεραπείας και ενδυνάμωσης.
Από την άλλη μεριά, μεγάλες σε έκταση ρήξεις, ασταθείς, που προκαλούν έντονο πόνο ή συχνά κλειδώματα στο γόνατο, έχουν ένδειξη να αντιμετωπιστούν χειρουργικά, με αρθροσκόπηση. Με την αρθροσκόπηση, αντιμετωπίζονται οι ρήξεις μηνίσκου, είτε με αφαίρεση του πάσχοντος τμήματος, είτε με συρραφή αυτού. Οι παράγοντες που είναι καθοριστικοί για την επιλογή του τρόπου αντιμετώπισης της ρήξης είναι η ηλικία και το επίπεδο δραστηριότητας του/της ασθενούς, η θέση και ο τύπος της ρήξης, οι συνοδές βλάβες σε άλλες δομές του γόνατος, ο χρόνος που έχει παρέλθει από την κάκωση, καθώς και η συμμόρφωση του/της ασθενούς στο απαιτητικό πρόγραμμα αποκατάστασης μετά από ενδεχόμενη συρραφή του μηνίσκου.
Εδώ αξίζει να αναφέρουμε πως η σύγχρονη βιβλιογραφία δίνει ιδιαίτερη έμφαση στην σημασία διατήρησης της ακεραιότητάς του μηνίσκου (save the Meniscus), προκειμένου να έχουμε ένα υγιές γόνατο.
Παράλληλα, δίνεται πλέον ιδιαίτερη προσοχή σε δύο τύπους ρήξης του μηνίσκου, στην ρήξη της ρίζας του μηνίσκου (ρήξη root) και στην μηνισκοθυλακική ρήξη της περιφέρειας του οπισθίου κέρατος μηνίσκου (ρήξη ramp), η σημασία των οποίων δεν είχε αναγνωριστεί στο παρελθόν. Αυτοί οι δύο τύποι ρήξης μηνίσκου είναι δύσκολο να αναγνωριστούν, και είναι πλέον ερευνητικά αποδεδειγμένο πως επηρεάζουν σημαντικά την προσθιοπίσθια και στροφική σταθερότητα του γόνατος.
Αποκατάσταση
Σε περίπτωση αφαίρεσης του πάσχοντος τμήματος του μηνίσκου, ο χρόνος αποκατάστασης και επανόδου σε αθλητικές δραστηριότητες είναι 4-6 εβδομάδες. Ο ασθενής ακολουθεί εξατομικευμένο πρόγραμμα φυσικοθεραπείας και μυϊκής ενδυνάμωσης.
Σε περίπτωση συρραφής του πάσχοντος τμήματος του μηνίσκου, ο χρόνος αποκατάστασης και επανόδου σε αθλητικές δραστηριότητες είναι 12-16 εβδομάδες. Ο ασθενής χρησιμοποιεί ειδικό νάρθηκα για τις πρώτές 6-8 εβδομάδες, και ακολουθεί εξατομικευμένο πρόγραμμα φυσικοθεραπείας και μυϊκής ενδυνάμωσης.
Σε περίπτωση ρήξης μηνίσκου, είναι σημαντικό να επισκεφθούμε έναν εξειδικευμένο ορθοπεδικό για μια έγκαιρη και σωστή εκτίμηση της σοβαρότητας της κατάστασης. Ο Ορθοπεδικός Χειρουργός-Αθλητίατρος Αργυράκης Δημήτριος έχει πολυετή εμπειρία στην χειρουργική αντιμετώπιση της ρήξης μηνίσκου, όπως και στην αναγνώριση και αντιμετώπιση των απαιτητικών τύπων ρήξης root και ramp. Αναλαμβάνει την αντιμετώπιση τέτοιων περιπτώσεων προσεγγίζοντας κάθε περίπτωση ξεχωριστά και δίνοντας εξατομικευμένες επιστημονικές λύσεις.
Οστεοαρθρίτιδα του γόνατος
Η οστεοαρθρίτιδα του γόνατος είναι μια κατάσταση που χαρακτηρίζεται από τη φθορά και την απώλεια χόνδρου στην άρθρωση του γόνατος. Ο αρθρικός χόνδρος λειτουργεί ως χαλί ανάμεσα στα οστά, απορροφά τους κραδασμούς, κατανέμει τα φορτία ομοιόμορφα και χρησιμεύει στην κίνηση των αρθρώσεων. Η φθορά του σημαίνει ότι το οστό του μηρού τρίβεται με το οστό της κνήμης. Ως αποτέλεσμα της τριβής, δημιουργείται εκφύλιση, κύστες και οστεόφυτα.
Παράγοντες κινδύνου
Η ηλικία και το φύλο είναι οι πιο σημαντικοί παράγοντες που επιδρούν στην εμφάνιση της αρθρίτιδας, με τα άτομα άνω των 60 και κυρίως τις γυναίκες να είναι οι πιο ευάλωτες ομάδες του πληθυσμού. ‘
Άλλοι παράγοντες που προδιαθέτουν στην εμφάνιση οστεοαρθρίτιδας του ισχίου είναι η ρευματοειδής αρθρίτιδα, η παχυσαρκία, το κάπνισμα, το αλκοόλ, η καθιστική ζωή, όπως και παλιότεροι τραυματισμοί αλλά και δραστηριότητες που σχετίζονται με την καταπόνηση των αρθρώσεων.
Τέλος, αξίζει να επισημάνουμε εδώ και τον σημαντικό ρόλο του οικογενειακού ιστορικού στην εμφάνιση οστεοαρθρίτιδας.
Συμπτώματα
Τα συμπτώματα είναι συνήθως ο έντονος πόνος σε όρθια θέση και κατά την άσκηση, ο περιορισμός της κίνησης στην περιοχή του γόνατος (δυσκαμψία), ο πόνος στην ψηλάφηση και στις κινήσεις γύρω από το γόνατο, ενώ συχνά παρατηρείται η αίσθηση ότι «κάτι τρίζει» (κριγμός). Ο πόνος ενδέχεται να αντανακλά προς τα πάνω και κάτω και ενίοτε ο/η ασθενής το βιώνει ως αίσθηση καψίματος μέσα στο γόνατο. Σε πιο προχωρημένες καταστάσεις, παρατηρείται έντονος νυχτερινός πόνος που επηρεάζει την ποιότητα του ύπνου, πόνος στην ανάπαυση, παραμόρφωση της άρθρωσης, καθώς και αδυναμία να εκτελέσουμε απλές καθημερινές δραστηριότητες (πχ. να καθίσουμε σε μια καρέκλα).
Διάγνωση
Ο γιατρός αξιολογεί τα συμπτώματα και διενεργεί κλινική εξέταση. Επιπλέον, με την βοήθεια ακτινολογικών εξετάσεων (ακτινογραφίες, αξονική ή μαγνητική τομογραφία) επιβεβαιώνει τη διάγνωση και προσδιορίζει τη σοβαρότητα της κατάστασης.
Αντιμετώπιση
Η αντιμετώπιση εξαρτάται από την ένταση και την συχνότητα των ενοχλήσεων καθώς και από το πόσο επηρεάζεται η ποιότητα ζωής του/της ασθενούς. Αξίζει εδώ να επισημάνουμε, πως η ένταση των συμπτωμάτων δεν είναι ανάλογη του βαθμού της οστεοαρθρίτιδας που βλέπουμε στις ακτινογραφίες. Ενδέχεται η οστεοαρθρίτιδα να είναι ακτινογραφικά εκτεταμένη, αλλά τα συμπτώματα που βιώνει ο/η ασθενής να είναι ελάχιστα. Αντιστοίχως, υπάρχουν περιπτώσεις πολύ έντονων ενοχλήσεων, παρόλο που ο βαθμός οστεοαρθρίτιδας ακτινολογικά δεν είναι τόσο προχωρημένος.
Για ήπιες μορφές οστεοαρθρίτιδας, με ελάχιστο πόνο, και χρονικά μεγάλες περιόδους ύφεσης χωρίς ενοχλήσεις, προτείνεται η συντηρητική αντιμετώπιση. Συστήνεται η τροποποίηση της φυσικής άσκησης, με μείωση των δραστηριοτήτων που ενδεχομένως να προκαλούν πόνο, και προτίμηση άλλων που δεν επιβαρύνουν τόσο το γόνατο (για παράδειγμα προτείνεται η κολύμβηση αντί για το τρέξιμο). Συνταγογραφούνται ήπια αντιφλεγμονώδη και αναλγητικά φάρμακα για τις ημέρες που ο πόνος είναι αισθητός. Σε κάποιες περιπτώσεις δίνονται οδηγίες για φυσικοθεραπείες και συστήνεται η απώλεια σωματικού βάρους. Οι διάφορες εγχύσεις που μπορούν να δοκιμαστούν (υαλουρονικό) έχουν αμφιλεγόμενη αποτελεσματικότητα στη διεθνή βιβλιογραφία.
Για τις περιπτώσεις εκείνες όπου ο πόνος είναι ανυπόφορος, οι εξάρσεις των ενοχλήσεων συχνές και έντονες, τα συμπτώματα δεν υποχωρούν παρά την συντηρητική αγωγή, και το γόνατο παραμένει δύσκαμπτο και μη λειτουργικό με αποτέλεσμα να επηρεάζεται σημαντικά η ποιότητα ζωής του/της ασθενούς, τότε προτείνεται η αντικατάσταση της φθαρμένης με μία τεχνητή άρθρωση από κράματα μετάλλου και ειδικών συνθετικών υλικών (ολική αρθροπλαστική).
Σε περίπτωση οστεοαρθρίτιδας του γόνατος, είναι σημαντικό να επισκεφθούμε έναν εξειδικευμένο ορθοπεδικό για μια έγκαιρη και σωστή εκτίμηση της σοβαρότητας της κατάστασης. Ο Ορθοπεδικός Χειρουργός-Αθλητίατρος Αργυράκης Δημήτριος αναλαμβάνει την αντιμετώπιση περιπτώσεων οστεοαρθρίτιδας του γόνατος, προσεγγίζοντας κάθε περίπτωση ξεχωριστά και δίνοντας εξατομικευμένες επιστημονικές λύσεις.
Αστάθεια / Εξάρθρημα της επιγονατίδας
Η αστάθεια της επιγονατίδας είναι μια κατάσταση όπου η επιγονατίδα δεν διατηρεί την σταθερότητά της και μπορεί να «βγαίνει» από τη θέση της (εξάρθρημα). Σχεδόν πάντα η επιγονατίδα εξαρθρώνεται προς την εξωτερική πλευρά του γόνατος. Το εξάρθρημα της επιγονατίδας συμβαίνει συχνότερα με το γόνατο κοντά στην πλήρη έκταση. Οι πιο συνήθεις μηχανισμοί κάκωσης είναι οι απότομες στροφές του κορμού με γρήγορες αλλαγές στη γωνία κάμψης του γόνατος (όπως συμβαίνει κατά τη διάρκεια μιας χορευτικής φιγούρας), ή η κατευθείαν πλήξη του γόνατος.
Συμπτώματα
Τα συμπτώματα είναι η παραμόρφωση και ο έντονος πόνος στο μπροστινό μέρος του γόνατος που αυξάνεται με την κίνηση αλλά και όταν ο ασθενής κάθεται. Παράλληλα παρατηρείται ακαμψία, πρήξιμο, αδυναμία της άρθρωσης να στηρίξει το βάρος του σώματος, ενώ το γόνατο γλιστράει προς τα πλάγια και η παραμόρφωση της άρθρωσης είναι εμφανής. Επαναλαμβανόμενα εξαρθρήματα καθιστούν το γόνατο ασταθές και προκαλούν στον/στην ασθενή αίσθημα ανασφάλειας όταν περπατάει.
Διάγνωση
Ο γιατρός αξιολογεί τα συμπτώματα και διενεργεί κλινική εξέταση. Επιπλέον, με την βοήθεια ακτινολογικών εξετάσεων (ακτινογραφίες, αξονική ή μαγνητική τομογραφία) επιβεβαιώνει τη διάγνωση και προσδιορίζει τη σοβαρότητα της κατάστασης.
Αντιμετώπιση
Η κατάσταση αυτή αντιμετωπίζεται αρχικά συντηρητικά, με φυσιοθεραπεία, ενδυνάμωση των δυναμικών στοιχείων γύρω από την επιγονατίδα, προσαρμογή των δραστηριοτήτων του ατόμου, και ενδεχομένως χρήση κάποιου νάρθηκα για λίγο καιρό. Σε κάποιες περιπτώσεις, τόσο τα δυναμικά όσο και τα στατικά στοιχεία γύρω από την επιγονατίδα, ενδέχεται να επηρεάζουν σε τέτοιο βαθμό την εμβιομηχανική της άρθρωσης του γόνατος, που να προδιαθέτουν για την πρόκληση επαναλαμβανομένων επεισοδίων εξαρθρήματος (υποτροπιάζον εξάρθρημα).
Οι προδιαθεσικοί παράγοντες, επιγραμματικά είναι:
Η θέση της επιγονατίδας
Η ανατομία της επιγονατιδομηριαίας άρθρωσης και η τυχόν παρουσία δυσπλασίας αυτής
Η ακεραιότητα του έσω επιγονατιδομηριαίου συνδέσμου (MPFL)
Η τάση των έξω καθεκτικών συνδέσμων
Η γωνία Q
Η έξω στροφή της κνήμης και η κλίση του αυχένα του ισχίου
Η παρουσία βλαισογονίας ή βλαισοπλατυποδίας
Σε περίπτωση εξαρθρήματος της επιγονατίδας, είναι σημαντικό να επισκεφθούμε έναν εξειδικευμένο ορθοπεδικό για μια έγκαιρη και σωστή εκτίμηση της σοβαρότητας της κατάστασης. Ο γιατρός θα πρέπει να πάρει ένα σωστό και πλήρες ιστορικό και να ζητήσει ειδικές ακτινογραφίες, και ενδεχομένως μαγνητική και αξονική τομογραφία.
Σε περίπτωση υποτροπιάζοντος εξαρθρήματος της επιγονατίδας, προτείνεται η χειρουργική αντιμετώπιση αυτής, προκειμένου να αποκαταστήσουμε την φυσιολογική ανατομία και να επαναφέρουμε την σταθερότητα στην περιοχή του γόνατος. Ανάλογα με τα αίτια που προκαλούν την αστάθεια, γίνεται ανακατασκευή των συνδέσμων και μαλακών μορίων γύρω από την επιγονατιδομηριαία άρθρωση, καθώς και ανάπλαση των δυσπλαστικών οστικών δομών.
Η επιλογή της κατάλληλης αντιμετώπισης και της πρέπουσας χειρουργικής τεχνικής, γίνεται μετά από προσεκτική εξατομικευμένη αξιολόγηση του ιατρού και σε συνεργασία με τον ασθενή, λαμβάνοντας υπόψη την ιδιαιτερότητα κάθε περίπτωσης.
Σε περίπτωση αστάθειας της επιγονατίδας, είναι σημαντικό να επισκεφθούμε έναν εξειδικευμένο ορθοπεδικό για μια έγκαιρη και σωστή εκτίμηση της σοβαρότητας της κατάστασης. Ο Ορθοπεδικός Χειρουργός-Αθλητίατρος Αργυράκης Δημήτριος έχει πολυετή εμπειρία στην χειρουργική αντιμετώπιση της αστάθειας της επιγονατίδας έχοντας λάβει μάλιστα και την πιστοποίηση από της Ευρωπαϊκή Αρθροσκοπική Εταιρεία (ESSKA European Certification on Patellofemoral Surgery). Αναλαμβάνει την αντιμετώπιση περιπτώσεων αστάθειας της επιγονατίδας, προσεγγίζοντας κάθε περίπτωση ξεχωριστά και δίνοντας εξατομικευμένες επιστημονικές λύσεις.
Πολυσυνδεσμικές Κακώσεις του γόνατος
Ως πολυσυνδεσμικές κακώσεις, χαρακτηρίζονται εκείνες οι περιπτώσεις όπου είναι πιθανό να συνυπάρχει κάκωση περισσότερων του ενός συνδέσμων του γόνατος, με πιθανές συνοδές ρήξεις των μηνίσκων. Αυτοί οι τραυματισμοί ενδέχεται να συνοδεύονται και από διαταραχές στην αιμάτωση και στην νευρική λειτουργία του κάτω άκρου, καταστάσεις που χρήζουν άμεσης αντιμετώπισης. Προκαλούνται έπειτα από ατυχήματα υψηλής ενέργειας, όπως είναι τα τροχαία, οι πτώσεις από μεγάλο ύψος, τα αθλητικά ατυχήματα (πχ. Σε αθλήματα όπως το ποδόσφαιρο, το ράγκμπι και κατηγορίες του σκι). Παράλληλα όμως, άτομα παχύσαρκα με κακή νευρομυϊκή ισορροπία, ενδέχεται να πάθουν μία πολυσυνδεσμική κάκωση του γόνατος και μετά από ατύχημα χαμηλής ενέργειας, όπως μία πτώση στο έδαφος.
Συμπτώματα
Τα κύρια συμπτώματα είναι ο έντονος πόνος, ο περιορισμός της κίνησης στην περιοχή του γόνατος (δυσκαμψία), ο πόνος στην ψηλάφηση και στις κινήσεις γύρω από το γόνατο, αδυναμία της άρθρωσης να στηρίξει το βάρος του σώματος, και ενίοτε η παραμόρφωση της άρθρωσης είναι εμφανής. Είναι ζωτικής σημασίας να ελέγξουμε το κάτω άκρο για ενδείξεις αγγειακής και νευρικής βλάβης.
Διάγνωση
Ο γιατρός αξιολογεί τα συμπτώματα και διενεργεί κλινική εξέταση. Επιπλέον, με την βοήθεια ακτινολογικών εξετάσεων (ακτινογραφίες, και πάντα αξονική ή μαγνητική τομογραφία) επιβεβαιώνει τη διάγνωση και προσδιορίζει τη σοβαρότητα της κατάστασης.
Αντιμετώπιση
Η αντιμετώπιση των πολυσυνδεσμικών κακώσεων είναι επείγουσα και ενίοτε χρειάζεται συνεργασία με συναδέλφους άλλων χειρουργικών ειδικοτήτων (αγγειοχειρουργός). Η διερεύνηση πρέπει να γίνει άμεσα και με αξιοπιστία προκειμένου να σχεδιαστούν τα βήματα αντιμετώπισης, που πολλές φορές υπαγορεύουν την διενέργεια περισσότερα του ενός χειρουργεία.
Ο Ορθοπεδικός Χειρουργός-Αθλητίατρος Αργυράκης Δημήτριος αναλαμβάνει την αντιμετώπιση περιπτώσεων πολυσυνδεσμικών κακώσεων του γόνατος, προσεγγίζοντας κάθε περίπτωση ξεχωριστά και δίνοντας εξατομικευμένες επιστημονικές λύσεις.












